دنیای عکاسی دیجیتال ویژ‌گی‌های خاص خود را دارد. در عکاسی سنتی وقتی عکسی را چاپ می‌کردیم، آنچه که از عکس می‌دیدیم ( از رنگ و روشنایی و کنتراست تا جزئیات و شارپنس) همان چیزی بود که بقیه می‌دیدند. مگر اینکه عکاس یا دیگران مبتلا به اختلالات بینایی ( مانند کوررنگی) بودند که در آن صورت برداشتهای افراد متفاوت بود.

اما در عکاسی دیجیتال اکثریت عکس‌ها چاپ نمی شوند. وقتی عکسی چاپ نشود تنها راه ارائه آن به دیگران، از طریق وب خواهد بود. همین‌جاست که مشکلات شروع می‌شود؛ به عبارت دیگر ممکن است آنچه که شما از عکس می‌بینید، دیگران نبینند و این تفاوت البته می‌تواند علل مختلفی داشته باشد.

یکی از علل شایع این مشکل عدم آشنایی با مفاهیم "مدیریت رنگ" است. مدیریت رنگ در اصل برای دو هدف استفاده می‌شود؛ یکی استفاده حداکثری از رنگهای موجود در فایلهای عکس و دوم نمایش یا انتقال صحیح رنگها از یک سیستم به سیستم دیگر است. این سیستم اگر به درستی تنظیم شده باشد می‌تواند بسیار مفید باشد: از طرفی بسته به نیاز می‌توان از وسعت رنگ‌های مورد نظر استفاده کرد و از سوی دیگر مطمئن بود که این‌رنگها، در سیستمهای دیگر، اعم از مانیتور و پرینتر به درستی نمایش داده می‌شوند. یکی از مشکلات موجود در این زمینه همان فضاهای رنگ هستند. اگر به این فضاها آگاهی نداشته باشیم و به درستی استفاده نکنیم و یا تبدیل‌شان نکنیم، احتمال اینکه عکس‌مان در وب به گونه‌ای دیگر توسط مخاطبین دیده شود، بسیار است.

بحث مدیریت رنگ یک الزام نیز دارد و آن کالیبره بودن سیستم است. یکی دیگر از علل اختلاف بین آنچه ما می‌بینیم و آنچه که مخاطبین می‌بینند، اختلال در مانیتور است. کالیبراسیون مانیتور قدم اول در مدیریت رنگ است و انجام آن بسیار اهمیت دارد. وسایل کالیبراسیون مانیتور متاسفانه در ایران کمیاب است. برخلاف بسیاری از وسایل جانبی غیر ضروری که در فروشگاههای عکاسی ایران وجود دارد، این وسایل بسیار مهم تقریبا وجود ندارند.

اما علل اختلاف بین درک و دید ما از عکس‌مان با دید دیگران به این موارد محدود نیست. حتی اگر مانیتور کالیبره داشته باشید و حتی اگر اصول مدیریت رنگ را رعایت کنید ممکن است بازهم با مشکل فوق مواجه شوید. مثلا خود مانیتور ها از لحاظ نمابش رنگ‌ها، روشنایی و کنتراست و نمایش جزئیات با یکدیگر متفاوتند. اگر مراحل آماده سازی عکس‌تان را در یک مانیتور مرغوب انجام داده باشید، نیابد انتظار داشته باشید که تمام جزئیات و طیف رنگ عکس‌تان را همه‌گان ببینند. بقول ظریفی در این‌گونه موارد عکاس آرزو می‌کند که "ای‌کاش همه چنین مانیتوری داشتند تا عکس مرا به همین صورت ببینند".

همچنین گاهی علت تفاوت‌های ایجاد شده، قابلیت نمایش مرورگرهاست. هر چند شما عکس‌تان را در نرم افزارهای حرفه‌ای ویرایش می‌کنید و با Viewer های پیشرفته آنها را می‌بینید، اما وقتی عکس‌تان را در وب منتشر می‌کنید، مخاطبان با مرور‌گرهای خود عکس‌ را خواهند دید. در مورد عکس‌هایی که دارای طیف رنگ غنی و یا کنتراست‌های خاص هستند، تفاوت بین نمایش در مرورگر اینترنتی و نرم‌افزار نمایش‌دهنده عکس، قابل ملاحظه خواهد بود.

از طرف دیگر بین مرورگرهای مختلف نیز تفاوت وجود دارد. نمایش دقیق رنگها، طیف روشنایی، محدوده روشنایی و ویژگی‌های دیگر ممکن است در برخی عکسها بین مرورگرهای مختلف، متفاوت باشد. همچنین اگر عکس دارای فضای رنگی غیرمعمول باشد، تنها برخی مرورگرها می‌توانند آنها را به درستی نمایش دهند. از این لحاظ مرورگرهای فایرفاکس و Safari وضعیت بهتری دارند. چون فضاهای رنگ را می‌شناسند و تبدیل درونی را به طور خودکار انجام می‌دهند و عکس را به درستی نمایش خواهند داد. همچنین مرورگر Safari در نمایش جزئیات و طیف روشنایی بهتر از مرورگرهای دیگر عمل می‌کند.

بنابراین، همواره در انتشار تحت وب عکس‌ها باید به این موارد اختلاف توجه کنیم. آنهائی‌را که قابل رفع هستند، مانند مدیریت رنگ و کالیبراسیون حل کنیم و در مورد بقیه موارد به مخاطبین نکاتی را گوشزد کنیم.

مشخص است که در چاپ عکس، این مشکلات وجود نخواهد داشت و هر آنچه که شما ببینید، بقیه نیز خواهند دید.

البته همه موارد فوق برای عکاسانی کاربرد دارد که عکس‌هایی را منتشر می‌کنند که از لحاظ نکات کیفی مانند رنگ و تون و کنتراست و جزئیات در سطح بالایی هستند. وگرنه برای خیل عظیم عکس‌های بدون کیفیتی که بخصوص از عکاسان ایرانی در وب می‌بینیم، نکات فوق کاربرد زیادی نخواهد داشت.

روستای خور - جاده کلات - مشهد - زمستان 88